21 thg 12, 2016

TRÀ VIGIA: NHÀ VĂN NGHĨ GÌ, VIẾT GÌ?



Nhà văn hiểu theo nghĩa nôm na là người có đủ tư thế và tư cách để viết văn, đã xác định được một chỗ đứng trên văn đàn cũng như trong lòng độc giả. Viết hay hay dở, cao hay thấp còn tùy thuộc vào người đương thời hôm nay và xa hơn là hậu thế thẩm định. Người văn trở thành nhà văn một khi xác lập vị trí của mình một cách vững chắc và lâu dài, có tầm ảnh hưởng và tác động nhất định đến người đọc đơn lẻ và cộng đồng xã hội. Tác giả luôn luôn song hành với tác phẩm, tác giả làm ra tác phẩm và tác phẩm vinh danh tác giả. Có tác giả in ra nhiều đầu sách nhưng chẳng ai nhớ lấy một câu, có người chỉ viết vài trang thơ mà người đọc nhớ đến muôn đời! Có người tâm đắc vào trang viết của mình nhưng cũng có người hối tiếc về những gì mình đã viết ra. Viết có thể là một nghề để kiếm sống nhưng đôi khi viết chỉ là một cái nghiệp mà người viết phải cưu mang bởi không thể khác! Nói chung, nhà văn là người viết ra những gì cần viết bằng những rung cảm chân thành và đầy nhiệt huyết sáng tạo. Viết trong tinh thần trách nhiệm, biết viết và dám viết những gì cần thiết phải viết cho dù phải đương đầu với nhiều thách thức nguy cơ. Nhà văn nghĩ gì, viết gì là một câu hỏi đáng bàn và suy ngẫm!

11 thg 12, 2016

TRÀ VIGIA: HÔN TRẦM HAY THỨC NGỘ



Làm người đã khó, làm Chàm lại càng khó hơn có lẽ! Trước tiên phải cần định nghĩa Chàm là gì? Chàm có nhiều nhà nghiên cứu khoa học tự xưng, tự phong hoặc được tấn phong với nhiều danh vị khác nhau nhưng nói chung it người quan tâm chiếu cố đến tâm tư tình cảm và nguyện vọng của họ để có những giải pháp tích cực và phù hợp trong từng tình huống cụ thể. Thông điệp của sống là yêu thương chứ không là thù hận, cho nên sự san sẻ là cần thiết để biết lắng nghe và thấu hiểu những gì họ đang trải qua hơn là những biện pháp chế tài mang tính răn đe dọa nạt trong nhất thời tạm bợ! Chàm phiên âm từ Cham có nghĩa là miền đất có chủ quyền, dơh di danaok daok di cam hàm í là: dừng tại nhà mình còn ở phải tại nơi mình làm chủ. Chỉ tiếc rằng có nhiều người không đủ điều kiện để xây cho mình một cái nhà nên phải lang bạt giang hồ rày đây mai đó, ở trọ căn nhà của người khác cho dù kiếp người đã là ở trọ trên cõi đời này chờ ngày trở về nơi chốn vĩnh hằng vô định! Dĩ nhiên không gian sống của họ chỉ là của người và họ không có quyền định đoạt những gì mà lẽ ra họ có quyền được thở. Trong sinh hoạt đời thường, không cha mẹ nào dạy con cái rằng Chàm là ai?! Mỗi thực thể sẽ tự khám phá ra mình qua cách ứng xử với người xung quanh, tự hỏi con tim qua từng nhịp đập để từ đó tự xác định mình. Đó là một quá trình khó khăn đầy thử thách để hình thành nhân cách của mỗi con người, tự diễn biến thoái hóa biến chất hoặc cố công tu dưỡng tôi luyện một bản lĩnh vững vàng sẵn sàng đương đầu đối phó với cuộc sống đầy rẫy cạm bẫy và cám dỗ. Vạch xuất phát làm Chàm là như thế!

5 thg 12, 2016

TRÀ VIGIA: ĐIỀU ĐÓ SẼ XẢY RA



Mấy hôm rày trời mưa, cái xứ này cứ nắng là nắng gay gắt, cứ mưa là mưa dầm dề thối đất rất khó chịu! Mấy ngày trước đi dự trại sáng tác ở Vũng Tàu chẳng viết gì ra hồn, anh em chỉ quấn nhau uống rượu. Rượu là giọt mồ hôi của trời cũng là giọt nước mắt của đàn bà, uống vào cứ như lâng lâng bay bổng để rồi lắng trầm đày đọa giữa trời và đất, giữa hư và thực… Ừ, uống vào để thư giãn, để giải tỏa, để nối vòng tay lớn cùng sưởi ấm những linh hồn nhỏ đang kiếm tìm nhau để biết mình vẫn sống và tồn tại! Biển vẫn chói chang nắng vả trời vẫn lất phất mưa, lòng người vẫn mặn nồng nhân tình thế thái cho dù có đảo điên phiền muộn. Gặp lại người quen cũ cũng thấy vui, làm quen với người lạ mới cũng thấy mừng. Quen và lạ chỉ là một phạm trù khái niệm khi thâm tâm ta đón nhận hoặc khước từ nhau trong tình cảm, quen khi ta cảm thấy ấm lòng cho dù chia xa và lạ khi gần nhau mà vẫn thờ ơ nguội lạnh! Bái bai Vũng Tàu, một chuyến đi chỉ để kiểm tra lại lòng mình...

7 thg 6, 2016

MINH TRIẾT CHAM



MỞ…

Mười bảy thế kỉ có mặt, người Champa đã dựng nên nền văn hóa - văn minh độc đáo. Sau khi vương quốc Champa tan rã để hòa nhập vào đất nước Việt Nam, nó bị mai một và mất mát rất nhiều. Nó cần được lưu giữ. Và cần được lưu truyền hơn nữa, là tinh hoa của nó – tinh túy của tinh túy.

Chính là MINH TRIẾT CHAM.

Minh triết có thể được đúc kết từ câu chuyện thực của đời sống thường nhật, từ kho tàng tục ngữ hay châm ngôn, từ truyện ngụ ngôn, huyền thoại hay huyền sử; có thể rút ra từ các sinh hoạt lễ tục - lễ hội, quan điểm và sinh hoạt tôn giáo - tín ngưỡng, nhất là từ tác phẩm văn chương xuất sắc, từ tư tưởng của bậc trí giả qua các thời đại lịch.

Nhưng dù gì thì dù, minh triết phải được tinh luyện qua lò thời gian nhuần nhị và vi tế đến không thể nhìn ra, như không khí; để mọi tầng lớp của cộng đồng đó có thể thở, ứng xử mỗi ngày; biết là nó có đó, nhưng vẫn khó gọi tên.

Minh triết khác triết học, không dành cho giới đặc tuyển, là vậy.

thời đại ngày nay, vật lộn cho cuộc chiến sinh tồn lẫn nhu cầu vô cùng tận về tiêu dùng và giải trí, nhân loại ít thì giờ hơn bao giờ. Càng ít hơn nữa khi văn hóa internet xả thông tin tràn ngập đến tận làng palei hẻo lánh nhất, vào từng ngôi nhà, phòng làm việc… tác động toàn diện đến đời sống con người. Minh triết như là “kho sáng khôn cầm tay” để giúp con người tồn tại và sống đẹp, sống có ý nghĩa.

Minh triết có thể được vận dụng linh hoạt vào đời sống hằng ngày, đáp ứng nhiều vấn đề của thời đại. Và bởi là “kho sáng khôn cầm tay”, nên người bận việc nhất cũng có thể đọc, suy nghĩ ở bất kì đâu, bất cứ lúc nào.


Minh Triết Cham 
Tác giả: Inrasara 
NXB Tri Thức - 2016
Khổ: 13x20.5cm
Trang: 216
Giá: 55.000đ


19 thg 5, 2016

TRÀ VIGIA: LÀNG CHĂM ƠN BÁC

Anh em Cham Sài Gòn cầu nguyện, đòi trả tự do cho Đàng Ngọc Thủy


Tháng 5 này quá bận rộn, lễ cầu mưa đã qua hơn tháng rồi mà ông trời vẫn chưa cho mưa xuống lấy nước tôi uống, lấy ruộng tôi cày lấy bát cơm đầy tiền thầy bỏ túi. Đúng là người tính không bằng trời tính, mà làm ăn không biết tính thì đi lính cả đời như một thời để yêu cho một đời để chết! Dù gì cũng không nên bi quan, cứ nở nụ cười ngăn dòng nước mắt nếu không muốn nuốt ực vào họng. Vụ việc về Đàng Ngọc Thủy coi như đã tai qua nạn khỏi, không nên nhắc lại làm gì mà chỉ nên ghi vào sử sách cho hậu thế học tập. Luật pháp cần được tôn trọng cho dù thầy pháp có hô hoán thế nào, bao giờ thì lý của kẻ mạnh cũng thắng và thất bại luôn là bà ngoại của thành công. Abraham Lincoln có nói: Pháp luật là đạo đức biểu hiện ra bên ngoài, còn đạo đức là luật pháp ẩn giấu ở bên trong. Cho nên việc thực thi luật pháp phụ thuộc vào chuẩn mực đạo đức và nhận thức của từng người, không thể cào bằng hay ăn đều chia đủ, không phân biệt chủ tớ sang hèn mà nên chấp nhận yếu tố may rủi hên xui đui chột. Tinh thần AQ cần được phát huy hơn là học đòi hiệp sĩ Don Quixote đánh nhau với lò điện hạt nhân nguyên tử.