12 thg 1, 2018

Totem Hơng - Trà Vigia

Phù điêu chim thần Garuda áp rắn thần Naga, gốm Ciet

Nói đến văn hóa Cham, người ta thường đề cập đến lịch sử địa lý, ngôn ngữ chữ viết, phong tục tập quán cùng những thứ liên quan như một quán tính mà bấy lâu nay những người đi trước đã dọn đường vạch sẵn. Nghiên cứu văn hóa Cham như một thao tác pháp y mổ xẻ một xác chết để có kết luận về nguyên nhân của một cái chết còn bí ẩn, hơn là tìm kiếm những dấu vết vẫn còn phảng phất đâu đây trong một hiện trường vẫn còn nhiều điều còn đáng quan tâm hơn khi mọi thủ tục hồ sơ được khép lại. Con đường ngược và về nguồn dĩ nhiên lắm nhiêu khê và bất trắc bởi cần yếu tố chuyên môn và cơ sở khoa học, Cham không có điều kiện đó nên phải ăn theo đôi khi quên bẵng vai trò và trách nhiệm của mình rất ư là vô tư và vô tình! Cần thiết phải đề cập đến những vấn đề không ai ngó ngàng đến, bởi đó không thuộc vào chuyên môn của họ cũng là nhường chỗ cho quyền được hiểu của người bản xứ… Không thể đòi hỏi một ông Tây ông Tàu nào đó giải mã một Ariya Cham bởi họ không thể có được tâm cảm và tâm thức Cham, cũng không thể yêu cầu một ông Mỹ ông Nhật giải thích về những điều bất cập trong phong tục tập quán Cham bởi họ không thường xuyên sinh hoạt và đối mặt trong một tâm thế Cham mà mấy trăm nay chưa hề dịch chuyển! Có nhiều câu hỏi mà bản thân Cham phải đặt ra cho chính mình, và tự mình phải tìm một câu trả lời thỏa đáng hơn là trông chờ một ai đó cứu giúp. Mặt trận chỉ có nhiệm vụ cơ cấu nhân sự để người Cham tự mình giải quyết về phong tục, nhà nước chỉ có phận sự cơ cấu bằng cấp và chức quyền để người Cham có điều kiện tự thể hiện chính vai trò của mình… Những tổ chức nhân đạo quốc tế chỉ có thể cung cấp dự án kinh phí để Cham có điều kiện phát huy và phát triển, còn Cham có lên được hay không hoặc chỉ dồn sức tranh cãi nhau xem ai giỏi hơn thì đó là chuyện muôn thuở!

Bạn là một người Cham khi bạn sinh ra là một người Cham, chết đi bạn vẫn là một người Cham khi thi hài bạn được nằm trong Sang Swơr (nhà thiên đường) đến nơi hỏa thiêu để linh hồn bạn siêu thoát về với tổ tiên vĩnh cửu! Tại sao cuộc đời bạn chỉ có thể kết thúc tốt đẹp qua một đám tang? Đơn giản bạn là một người Cham Balamôn! Nếu trong sinh thời bạn không đủ thời gian tu tập để trở thành Brahman như tôn giáo đã được ghi trong căn cước, chết đi bạn sẽ được các tu sĩ Basaih ( những người được cho là đã đạt đạo trên hình thức) sẽ thổi hồn hóa kiếp cho bạn. Cho nên vai trò của Basaih sẽ quyết định sự hóa sinh của mỗi linh hồn Cham, bạn không biết chữ Cham hay chưa làm tròn nghĩa vụ của một công dân Cham? Chẳng cần phải bận tâm lo nghĩ gì nhiều… Tu sĩ Basaih sẽ dạy bạn ngay cả khi bạn đã chết và cuộc đời coi như đã hết, tôn giáo sẽ hóa giải bằng thao tác xử lí nội bộ và đặc cách cho bạn có đủ thủ tục hồ sơ để xuất cảnh theo diện đoàn tụ với ông bà một cách gọn nhẹ đầy tính nhân văn! Những xú uế dơ bẩn trên cuộc đời này đều được rửa bằng nước, nhưng những tạp chất tà niệm dục vọng phải được xử lí bằng lửa thì linh hồn bạn mới được thăng hoa siêu thoát. Nhưng ai sẽ dẫn đường cho bạn về một thế giới mới trong cõi hỗn mang nguyên thủy hư vô? 

Theo truyền thuyết xa xưa thì đó là bò thần Nandin sẽ chở linh hồn bạn vượt sông thiêng về bến bờ mới, Cham gọi là bò thần Kapil vì nó luôn phủ phục trước lối vào cửa tháp mà tiếng Phạn gọi là Kapili. Đó là phong tục theo văn hóa Ấn nhưng với Cham có biến tấu khác hơn, chim Hơng mới là linh vật để dẫn dắt linh hồn Chăm về với cội nguồn! Cho nên trong mỗi đám tang Cham tất yếu phải có một Danaok dành riêng cho ông Hơng, người có chức năng tạo dựng một Sang Swơr mà trang trí hoa văn chim Hơng luôn là chủ đạo. Ông Hơng phải là người có đạo đức tốt và nhất là phải khéo tay để cắt dán những hình họa đẹp và có hồn, có trách nhiệm và phải luôn chu toàn trách nhiệm của mình đối với vong linh người chết cũng như người sống. Hơng là một linh vật có đầu chim mình rắn được cách điệu đơn giản nhưng không kém phần tinh tế sinh động, Sang Swơr có hài hòa cân đối hay không còn tùy thuộc vào tay nghề và tâm huyết của ông Hơng vì đây là ngôi nhà cuối cùng dành riêng cho người chết. Chim là hình tượng của chim thần Garuda, là vật tổ của thị tộc Cau làm chủ khu vực rừng núi và cao nguyên. Rắn là hình tượng của rắn thần Naga, là vật tổ của thị tộc Dừa làm chủ khu vực đồng bằng và biển cả. Thị tộc Cau mang tính nội sinh vì là tộc người bản địa cư trú lâu đời mà địa bản chủ yếu là cao nguyên Nam trung bộ, ngược lại thị tộc Dừa lại mang tính ngoại sinh do sự tiếp biến và giao lưu văn hóa từ các nước Nam Á và có xu hướng phát triển mạnh mẽ hơn ở khu vực Bắc trung bộ. Hai bộ tộc này luôn va chạm và xung đột nhau để tranh giành ảnh hưởng về nhiều mặt tạo nhiều bất ổn về kinh tế chính trị cùng sự hòa hợp thống nhất dân tộc nên cần phải có một giải pháp hữu hiệu lâu dài. Khi vào bảo tàng Cham ở Đà Nẵng, chúng ta bắt gặp nhiều tượng chim thần Garuda sắc mặt giận dữ quắp chặt con rắn thần Naga như muốn ăn tươi nuốt sống là vì thế! Nguy cơ đất nước mình bị kẻ lạ mặt xâm chiếm bởi một nền văn hóa ngoại lai, có nhiều tiềm năng sức mạnh hơn thì sự đe dọa thoái trào luôn hiện hữu và có thật! 

Vương quốc Phù Nam biến mất vào thế kỷ thứ 6-7 là một minh chứng không thể phủ nhận, cuối cùng ảnh hưởng của rắn thần Naga thắng thế bởi Nagara (xứ sở) có nghĩa là vương quốc của rắn. Văn hóa Cham đã thần kì liên kết giữa hai thị tộc này làm một để hình thành nên vương quốc Champa, tạo nên một nền văn minh lạ biệt mà hôm nay chính hậu sinh Cham cũng không thể hình dung được về sự tồn tại diệt vong của chính dân tộc mình. Totem Hơng là vật tổ của người Cham, đầu là Garuda kết nối với mình là Naga còn đuôi là gì thì mỗi người tự xác định! Ai có nguồn gốc từ thị tộc Cau thì thuộc dòng Atuw Cơk, ai có nguồn gốc từ thị tộc Dừa thì thuộc dòng Atuw Tasik nhưng khi về với ông bà thì chim Hơng sẽ dẫn dắt ta về với nguồn cội tổ tiên. Nói về vật tổ của mỗi dân tộc thì tùy thuộc vào điều kiện môi trường và địa lí lịch sử của từng vùng miền nơi cư trú, dĩ nhiên ai cũng tự hào về nguồn gốc của mình. 

Nếu trong tứ linh của vùng Đông á chỉ tập trung vào bốn linh vật Long Lân Quy Phượng thì Xà lại là linh vật đến từ Ấn Độ, có khi lại xuất phát từ Ai Cập của châu Phi xa xôi. Rồng là chủ nhân của đồng bằng ven biển, chó ngao hay chó sói là chủ nhân của thảo nguyên, rùa là chủ nhân của vùng ao hồ và phượng là chủ nhân của miền rừng núi. Lạc Long Quân thuộc tộc rồng tuần du về phương nam gặp u Cơ thuộc tộc chim từ trên núi xuống, yêu nhau sinh con đẻ cái rồi cãi vả nhau cũng là câu chuyện thường tình. Chồng đuổi vợ lên núi, cơ cấu hiệp thương yêu đương Mị nương rồi anh em Sơn Tinh Thủy Tinh đánh nhau một mất một còn cũng là chuyện thường tình. An Dương vương có thần Kim Quy hỗ trợ xây Loa Thành cùng có cây nỏ thần để rồi Trọng Thủy lừa Mị Châu, Lê Lợi bắt rùa ở Thanh Hóa về thả trong hồ Hoàn Kiếm để trả lại gươm vì họ là hậu duệ của tộc Rùa. Còn chó Ngao ở Tây Tạng hay chó Sói ở tuốt Mông Cổ xa quá không có ai nối dõi nên thay bằng con Lân hay gần gũi hơn thành con Nghê để người đời thưởng lãm cũng là một cách hay. Chỉ có rắn thần Naga của Cham là hơi đặc biệt bởi nó hình thành nên Nagar Champa, một quá trình nhọc nhằn gian nan trong biến thiên thăng trầm lịch sử! Cuối cùng chỉ còn lại chim Hơng còn ở lại với người Cham và đi theo linh hồn Cham về miền đất hứa vĩnh hằng. Đầu chim nhắc nhớ mình xuất phát từ vùng cao trên đôi cánh của Garuda dũng mãnh, một thời uốn thân mình lặn lội vượt biển để tìm một sức sống mới dưới sự chở che của Naga mềm mại bao dung. Một thời Hạ Long và rồi một thời Thăng Long không chỉ là một truyền thuyết mơ hồ, một thời Chim rồi một thời Rắn để cuối cùng hòa nhập vào con chim Hơng không chỉ là huyền thoại của một kiếp người hư ảo. Totem Hơng là một chứng tích cuối cùng vẫn có thể nhận dạng trong đời thường, và để có thể trả lời rằng ta đến từ đâu và sẽ về đâu…

Hơng 5 đoạn, cho lễ thiêu quý tộc Cham

Chẳng có trang sử sách Cham nào còn ghi lại hay giải thích rằng chim Hơng là gì bởi đó là định phận của lịch sử, bởi khi chạy loạn mỗi người chỉ có thể mang theo tính mạng của mình khi còn có thể! Rất mong rằng những vị nghiên cứu về Cham cần đi sâu sát hơn về cội nguồn dân tộc mình vẫn còn thoi thóp trong tro bụi trước khi những dấu vết đó hoàn toàn biến mất. Đây chỉ là một gợi mở mang tính nghiệp dư chứ không phải là một bài nghiên cứu mang tính chính quy khoa học, người nhỏ làm chuyện nhỏ người lớn làm việc lớn theo đúng vai trò chức năng của mình. Nhiều khi các vị thiên tài Cham hay bàn về nhiều chuyện vĩ mô cao siêu quá mà quên rằng có chuyện vi mô thấp lè tè cũng cần thiết được động cập đến như một nền tảng căn cơ. Có lẽ đấy cũng là điều trăn trở của nhiều lớp thế hệ trước đã đặt câu hỏi và chờ câu trả lời, và dường như không một thanh âm nào vọng lại từ vách núi hoang vu. Ông Glơng Anak đã tự hỏi rằng:

Gram Xaravan duix di hagait blaoh o athah
Bbai tabuh di grơp nưrah tagrang kađaong pak halei?!,

Có nghĩa là tộc Xaravan tội tình chi mà không được yên ổn, cho dù đã cứu chuộc ở mọi nơi mà còn vướng mắc nơi nào? Gram Xaravan ở đây ám chỉ thị tộc Cau mà đất nước này là quê hương bản xứ của họ, một thời kỳ đã bị tộc Dừa lấn chiếm và thao túng nên nỗi suy thoái. Cau và Dừa đã kết hợp thành Vương quốc Champa để sống hòa hợp và xây dựng cuộc sống hòa bình hạnh phúc cùng nhau như là một thử thách nghiệt ngã nhưng công bằng của lịch sử. Nay lại có thêm một thế lực khác hung hăng bạo liệt hơn gấp nhiều lần thì sự kết hợp ngày nào chỉ là ảo tưởng, ai đã gây ra và chịu trách nhiệm trước sự thống khổ tang thương này? Không có ai cả cho dù ông đã kêu cứu ngày đêm trên đất liền cũng như một mình cô đơn nơi biển đảo, kêu cứu với người xong kêu cứu với trời và kêu cứu với cả chính mình. Hụt hơi và tàn hơi ông đành và tự an ủi bởi ông không biết mình đi đâu và sẽ về đâu, ông chỉ biết mình sắp chết… Nên trăng trối rằng:

Janưk hanim thei ngak piơh tabơng
Dađơp jhak ra glơng mưta bboh di mưta.

Có nghĩa là chuyện lành dữ ai đó tạo ra theo nhân quả, cái xấu xa dù có giấu kín thế nào thì mắt trần ai cũng thấy rõ. Rất tiếc thấy thì cứ thấy, nói thì cứ nói còn làm thì cứ làm. Cuộc đời này nào ai hiểu ra sao?!


Hamutanran, 1, 2018.

11 thg 1, 2018

Hanuman Thần Bí – Những Câu Chuyện Kể Gợi Cảm Hứng Từ Nghệ Thuật & Thần Thoại (Kì 3)

Hanuman & Yoga


Nếu yoga là khả năng kiểm soát tâm trí của một người thì Hanuman là hành giả tột bậc có một khả năng làm chủ hoàn hảo các giác quan của mình, đạt được nó thông qua một lối sống có kỉ luật kiềm chế bởi đời sống độc thân và sự tận tâm vị tha (Bhakti). Trong thực tế, Hanuman là một “Brahmachari” lý tưởng (người đi theo con đường của Brahma), nếu không nói là duy nhất.

Hanuman như Yogachara


Ông cũng là một Karman yogi lí tưởng nhất vì ông thực hành bởi một lối sống biệt lập tách rời, thực hành như một công cụ của số phận chứ không phải bị thúc đẩy bởi bất kì động cơ ích kỉ nào.

Hanuman – Người đầu tiên dạy Pranayama và là nhà sáng lập Surya Namaskar
Pranayama là khả năng kiểm soát hơi thở để hít thở một cách nhịp nhàng. Vayu, vị thần của không khí và gió, là người đầu tiên dạy Pranayama cho con trai mình là Hanuman, người sau này dạy nó lại cho nhân loại.

Surya Namaskar (chào mặt trời) cũng được sáng lập bởi Hanuman như một lời chào cho người thầy của ông - Surya.


Hanuman & Ma Quỷ


Các nhân vật phản diện trong sử thi Ramayana là quỷ Ravana hùng mạnh. Khi ông bắt cóc Sita, chồng của Sita là Rama rất buồn phiền, cùng với Hanuman và một đội quân khỉ lớn bao vây Lanka, thủ đô của đế chế Ravana. Khi cuộc chiến diễn ra, Ravana mất đi tất cả người anh em và các con trai, và có chiều hướng bị thất bại, nên cuối cùng đành cầu viện con trai duy nhất còn sống sót là Mahiravana, một quỷ mạnh mẽ - người cai trị thế giới ngầm (patala loka). Mahiravana là một tín đồ lớn của Nữ thần Kali, từ vị thần này mà ông đã biết được những bí mật huyền bí quan trọng. Ban đầu Mahiravana không muốn tham gia cuộc chiến chống lại Rama vì ông cảm nhận được nguyên nhân chính đáng của nó. Nhưng khi biết được điểm yếu của Mahiravana, Ravana thuyết phục: "Hãy nghĩ đến những quyền hạn mà nữ thần Kali sẽ cấp cho bạn khi ngươi dâng lên nữ thần cái đầu của hai thanh niên đẹp trai và cường tráng như Rama và Lakshmana." Kim nói, Mahiravana đồng ý.

Sri Vaibhav Hanumana Yantra
Quỷ vĩ đại Mahiravana tìm cách bắt cóc cả Rama và anh trai của Rama Lakshmana trong khi họ đang ngủ. Ông để lại dấu vết phía sau, tại vị trí giường của họ, một dấu vết tối tăm kéo dài sâu vào ruột của trái đất. Hanuman ngay lập tức nhảy vào đường hầm và tạo đường đi vào patala, vương quốc dưới lòng đất của Mahiravana. Tại đây ông tìm thấy Rama và anh trai của mình là Lakshmana đang bị cột vào một cột trụ, cơ thể của họ được xức dầu mù tạt và trang hoàng với hoa cúc vạn thọ, sẵn sàng để dâng tế. Gần đó, Mahiravana đang tụng kinh thánh ca để gọi các nữ thần.

Hanuman biến thành con ong thì thầm vào tai của Rama, "Khi Mahiravana yêu cầu ngài đưa đầu vào khối đá dâng tế, hãy bảo với ông ta là người thuộc thuộc hoàng gia nên chưa bao giờ học cách cúi đầu thế nào. Hãy nói với ông ta là dạy ngài điều đó." Mahiravana rơi ngay vào bẫy. Ngay khi anh ta cúi đầu theo nghi lễ thì Hanuman trở lại nguyên dạng, nắm lấy lưỡi, và chặt đầu các quỷ. Như vậy Hanuman đã biến các con quỷ làm vật thế mạng cho Mẹ Nữ thần Kali.

Quá ấn tượng, nữ thần đã để Hanuman làm kẻ giữ cửa cho mình, do đó người ta thấy rằng trong rất nhiều đền thờ về nữ thần này có hình ảnh một con khỉ canh gác cửa cho họ. Hơn nữa, cho đến ngày nay, trong bất kỳ cuộc chiến chống lại ma quỷ nào bao giờ người ta cũng gọi Hanuman hiện lên, do đó các bùa hộ mệnh và bùa mê mà vẽ hình ông rất phổ biến trong các tín đồ.

Hanuman & Chiêm tinh


Cái chết của Mahiravana khiến Ravana rất sợ hãi. Ông tham khảo ý kiến ​​các nhà chiêm tinh trong cung những người nghiên cứu tử vi của ông và đi đến phán quyết rằng sự liên kết của các thiên thể là một điều không có lợi cho ông. Bấy giờ, nền chiêm tinh học Ấn Độ đang được chi phối bởi chín hành tinh, được gọi là navagrahas. Ravana nghĩ rằng bằng cách thay đổi sự liên kết của các thiên thể ông có thể thay đổi vận mệnh của mình. Bằng chiếc xe ngựa bay của mình, ông bay thẳng lên bầu trời, bắt chín hành tinh, và dồn họ vốn vào thủ phủ của mình bằng dây.

Sau đó, ông bắt đầu tiến hành một loạt các nghi lễ mà nếu thành công sẽ buộc các hành tinh sắp xếp lại theo chiều hướng có lợi cho mình. Khi Hanuman biết đến các nghi lễ này, ông tập hợp và lãnh đạo một nhóm khỉ - những con không hề sợ hy sinh, với ý định làm gián đoạn tiến trình này. Họ tìm thấy Ravana đang ngồi nhập tịch thiền định bên cạnh một bàn thờ lửa với đôi mắt nhắm chặt lại, miệng thì niệm chú. Nhóm khỉ hô lớn “chiến” rồi chạy ùa vào sảnh điện. Chúng dập tắt ngọn lửa thiêng, bật các dụng cụ nghi lễ và chùi sạch các họa đồ huyền bí (yantras) vẽ trên sàn nhà. Thật không may, điều này vẫn không thể nào đánh thức Ravana dậy từ trạng thái bị thôi miên, Ravana vẫn tiếp tục tụng các bài tụng kinh thánh. Hanuman nhận ra rằng bằng bất cứ giá nào phải làm cho Ravana dừng lại, nếu không thì ông ta sẽ thay đổi quá trình của số phận mình thành công.

Với mục đích này, ông nghĩ ra một kế hoạch tinh quái, và ra lệnh cho phụ tá của mình bước vào buồng nữ và xua đuổi các bà vợ của Ravana đi. Tuân lệnh, những con khỉ tấn công hoàng hậu và cung phi Ravana, kéo tóc, gãi khuôn mặt của họ và xé bỏ quần áo của họ. Nhưng đó là tất cả không có kết quả; Ravana vẫn bất động không hề nhúc nhích.

Cuối cùng, những con khỉ đối đầu Mandodari, bà vợ cả của Ravana. Chúng nhe răng, đánh vào ngực mình tỏ vẻ đe dọa. Sợ hãi, Mandodari than: "Khốn nạn cho tôi. Chồng tôi thiền định trong khi mấy con khỉ đang đe dọa tiết hạnh của tôi." Lời nói của bà làm xấu hổ Ravana, khiến Ravana mở mắt và vội vàng tiến đến bảo vệ. Như vậy đã làm cho Ravana phân tâm thành công, Hanuman chạy về sảnh hiến tế và giải phóng chín hành tinh bị giam giữ ở đó.

Vì đã thành công trong việc khiến Ravana bỏ dở nỗ lực phá vỡ số phận của mình, Hanuman đời đời được biết ơn. Vì lẽ đó, ông được các tín đồ của mình tôn thờ khi họ cảm nhận rằng sự khó khăn của mình là do bởi việc cấu thành không thuận lợi của các thiên thể. Thật vậy, người ta thường thấy hình ảnh Hanuman lấy chân giẫm một người phụ nữ được cho là đại diện cho Panvati, sự hiện thân của những ảnh hưởng chiêm tinh độc hại.

Có một truyền thuyết thú vị khác đặc biệt liên quan đến hành tinh sao Thổ (Shani). Người ta tin rằng Saturn sẽ viếng thăm cá nhân nào đó ít nhất một lần trong đời trong 7 năm rưỡi, được xem như là chỉ dấu nhận biết sẽ có những ảnh hưởng không hay sẽ xảy đến. Khi ngày vận mệnh đến, sao Thổ bất ngờ giáng xuống Hanuman khi Hanuman đang bận rộn xây dựng một cây cầu bắc qua biển để giúp Rama và quân đội của ông vượt qua Lanka. Hanuman yêu cầu hoãn chuyến thăm này đến khi ông hỗ trợ Rama giành lại được Sita. Nhưng sao Thổ vẫn kiên quyết và Hanuman phải đầu hàng trước ý chi của tự nhiên. Ông đề nghị sao Thổ ngồi trên đầu của mình vì bàn tay của ông đang bận phụng sự cho Rama và chân của ông thì quá tầm thường cho Saturn. Saturn vui vẻ ngồi trên đầu Hanuman và khỉ hùng mạnh Hanuman vẫn tiếp tục với công việc của mình, chất những tảng đá và viên đá nặng trịch vào đầu với một phong thái có vẻ như bình thường và mang chúng đến nơi xây dựng. Sau một lúc, Saturn thấy không thể chịu tải trọng của các tảng đá chồng chất như thế nên muốn trèo xuống.

Hanuman khẳng định rằng bắt buộc ông phải hoàn thành công việc này trong 7 năm rưỡi nhưng sao Thổ một cách nói nài xin rằng 7 phút rưỡi ở lại trên đầu của Hanuman như thể bảy năm rưỡi vậy. Vì vậy, Saturn đã rời khỏi Hanuman và kể từ đó những người tôn thờ khỉ thần cảm thấy an tâm rằng những tác động xấu không thể tránh khỏi của “việc viếng thăm của Staturn trong 7 năm rưỡi” (sade-sati) có thể được giảm bớt nếu tỏ lòng sùng kính đúng đắn đối với Hanuman.


Hanuman & Thần Mẹ

Như nhận thấy ở trên, Hanuman được Nữ thần mẹ yêu mến. Tuy nhiên, đặc điểm của Hanuman mà gây ấn tượng cho nữ thần nhất, là tính tinh khiết của mình (brahmacharya). Thật vậy Hanuman không bao giờ đe dọa thế giới bởi tính dương của mình không giống như việc: dương tính của Shiva thường phải được dằn lại bởi nữ thần Kali. Theo đó, Hanuman giành được sự đánh giá cao chưa từng có của bà.


Ánh Hiền dịch từ nguồn: http://www.exoticindiaart.com/article/hanuman/

9 thg 1, 2018

Người Cham: Hậu Duệ Của Các Nhà Thống Trị Biển Đông Cổ Đứng Bên Lề Cuộc Tranh Chấp Hàng Hải



Tổ tiên của những người Cham ở Việt Nam đã xây dựng một trong những đế chế lớn ở Đông Nam Á.


Theo National Geographic bởi Adam Bray, 18-6/2014



Tình trạng căng thằng ở Biển Nam Hải hồi tháng trước, khi Trung Quốc triển khai giàn khoan dầu do chính phủ sở hữu trong một khu vực mà Việt Nam đã tuyên bố chủ quyền ở phía nam quần đảo Hoàng Sa.

Những người biểu tình chống Trung Quốc xông vào và đốt cháy các nhà máy Trung Quốc, Đài Loan và Hàn Quốc ở miền nam Việt Nam. Theo báo cáo của các phương tiện truyền thông, có đến 21 người chết trong vụ hỗn loạn, và hơn một trăm người đã bị thương. Hàng ngàn công nhân Trung Quốc đã trốn khỏi Việt Nam.

Các tranh chấp diễn ra quần đảo Trường Sa và Hoàng Sa, hầu như là nơi không có người ở, và khu vực trung tâm của Biển Đông, nơi nảy sinh các yêu sách chồng chéo giữa Trung Quốc, Việt Nam, Đài Loan, Malaysia, Brunei và Philippines.

Hanuman Thần Bí – Những Câu Chuyện Kể Gợi Cảm Hứng Từ Nghệ Thuật & Thần Thoại (Kì 2)

Sự giáo dục của Hanuman


Khi lớn lên, Hanuman tìm cách tự mình rèn luyện giáo dục, với mục đích này ông đã chọn thần mặt trời Surya là đạo sư. Surya do dự. "Tôi không có thời gian", ông nói. "Ban ngày tôi đi xe ngang qua bầu trời, và vào ban đêm tôi quá mệt mỏi để làm bất cứ điều gì."

"Vậy thì hãy dạy tôi như ông đánh xe ngang qua bầu trời trong ngày. Tôi sẽ bay ở phía trước xe ngựa của ông, đối diện với ông từ sáng đến tối." Ấn tượng bởi sự nhiệt tình và quyết tâm của Hanuman, Surya nhận anh làm học trò của mình. Vì vậy Hanuman cứ thể bay trước ánh sáng chói tuyệt vời của thần mặt trời, cho đến khi ông thông thạo được bốn cuốn sách về kiến ​​thức (kinh Vệ Đà), sáu hệ thống triết lý (darshanas), sáu mươi bốn loại hình nghệ thuật và 108 điều bí ẩn huyền bí về Tantra.



Khi đã trở thành một bậc thầy về tất cả những gì ông đã đặt ra để tìm hiểu, cũng là lúc Hanuman phải trả công việc học của mình (guru-Dakshina). Surya khẳng định rằng việc quan sát học trò mình hăng say học hành là một khoản thanh toán quá đủ rồi, nhưng vì Hanuman cứ khăng khăng phải tặng một cái gì đỏ để bày tỏ lòng biết ơn của mình, thần mặt trời đành yêu cầu Hanuman chăm lo đến phúc lợi của con trai ông Sugriva, là anh em cùng mẹ khác cha với  Vali, vua khỉ.

Trước khi Vali trở thành chúa tể của loài khỉ, một con khỉ tên là Riksha đã cai trị vương quốc loài khỉ. Một lần, có câu chuyện là Riksha rơi xuống một cái hồ và hóa thành một phụ nữ. Cả hai thần, thần bầu trời Indra và thần mặt trời Surya đều yêu và bà đã mang cho mỗi người một con trai. Lần đầu tiên bà sinh Vali cho Indra, đứa thứ hai là Sugriva cho Surya. Sau khi sinh con xong, Riksha lấy lại hình dạng nam giới của mình.

Khi Riksha chết, theo luật rừng, những con khỉ đã chiến đấu với nhau để trở thành người lãnh đạo. Vali đã giết được và làm bị thương các đối thủ khác để lên ngôi và trở thành nhà lãnh đạo danh chính ngôn thuận của thế giới khỉ. Là một trong những người đã giành được vị trí thống trị của mình trong vương quốc loài khỉ, không bắt buộc Vali phải chia sẻ chiến lợi phẩm của quyền lực với bất cứ ai, nhưng với bản tính hào hiệp, ông chia sẻ mọi thứ với em trai của mình Sugriva.
Đó là trong những tình huống khiến Hanuman trở thành đồng minh với Sugriva người sau này trở thành vua khỉ. Dưới sự chỉ đạo của Sugriva, đội quân lớn của bầy khỉ đã giúp Chúa Rama đòi lại người vợ bắt cóc bởi con quỷ Ravana.

Hanuman vị tha


Một đôi chim vẹt xanh, khi đang say sưa sải cánh tự do, bỗng bay vọt lên bầu trời bao la. Tuy nhiên, số phận nghiệt ngã đã kết thúc một cách tàn nhẫn sự giao phối của chúng. Một mũi tên của thợ săn đã bắn trúng con chim đực, chim cái mất đi bạn tình của mình. Tuy nhiên, chim cái vẫn không chạy trốn khỏi cảnh tượng ấy mà mân mê, bay qua bay lại như người vô hồn  người bạn đời của mình. Chứng kiến ​​cảnh tượng cảm động ấy, gợi cảm hứng cho nhà hiền triết Valmiki và ông đã tạo nên sử thi Ramayana, một trong những sử thi vĩ đại nhất của thế giới. Thật vậy, bài thơ của Valmiki trở nên nổi tiếng trong ba thế giới vì nó đánh trúng trái tim của mỗi người nghe nó. 



Một ngày nọ, Valmiki bỗng nhận ra rằng Hanuman vĩ đại đã ghi lại các cuộc phiêu lưu với Rama, bằng cách khắc những câu chuyện bằng móng tay của mình trên đá. Valmiki tò mò đi du lịch đến Hy Mã Lạp Sơn, nơi Hanuman đã từng cư ngụ. Khi Hanuman đọc câu chuyện tường thuật của mình, Valmiki đã bị choáng ngợp bởi sức mạnh tuyệt đối và tầm cỡ thơ mộng của nó. Nó thực sự rất cảm hứng. Valmiki cảm thấy cả niềm vui và nỗi buồn. Ông cảm thấy vui vì đã có cơ hội nghe một bài thơ tuyệt đẹp, và buồn vì rõ ràng nó làm lu mờ đi tác phẩm riêng của mình.

Khi Hanuman thấy tác phẩm của mình khiến cho Valmiki đau buồn, ông đã đập vỡ các sang tạo của mình được khắc trên đá mãi mãi. Đó là lòng vị tha của Hanuman. Đối với ông, kể lại những câu chuyện về cuộc phiêu lưu của Rama là một cách thức để tái kinh nghiệm về chuyến phiêu lưu Rama, không phải là một vé để bước vào hội trường của sự nổi tiếng.


Tên Hanuman minh họa cho một tính cách khiêm tốn, được tạo thành bởi từ 'Hanan” (sự hủy diệt) và “man'(tâm), ám chỉ đến người đã chế ngự được bản ngã của mình.


Ánh Hiền dịch từ nguồn: http://www.exoticindiaart.com/article/hanuman/

6 thg 1, 2018

Hanuman Thần Bí – Những Câu Chuyện Kể Gợi Cảm Hứng Từ Nghệ Thuật & Thần Thoại (Kì 1)




Shiva và Parvati, vốn là những người yêu thích phiêu lưu mạo hiểm, một lần nọ đã quyết định chuyển đổi thành khỉ và rất say mê các trò chơi ái tình trong các khu rừng rậm rạp trên dãy Himalaya. Trong một khoảnh khắc cao trào, “hạt giống” của Shiva tìm thấy dấu ấn của mình và làm Parvati mang thai. Vì đang ở trong hình dạng khỉ nhưng theo lẽ tự nhiên nếu con cái mà được sinh ra với một hợp nhất như vậy sẽ trở thành khỉ. Không mong muốn đi ngược lại với quy luật tự nhiên, Shiva ra lệnh thần gió Vayu mang hạt giống của mình từ tử cung của Parvati, và kí gửi nó vào tử cung của Anjana - một khỉ cái, lúc đó cũng đang cầu nguyện thần linh ban cho mình một đứa con trai.

Một phiên bản hơi biến thể của câu chuyện này trong “Shiva Purana/chuyện cổ tích về Shiva” kể rằng một lần khi Vishnu cải trang thành Mohini mang một vẻ đẹp rất siêu phàm, sự quyến rũ ấy khiến Shiva rất ấn tượng đến nỗi không thể kiềm chế “hạt giống” của mình. Sau đó, Vayu mang “hạt giống” đó và gửi nó vào tử cung của Anjana. Theo đó, rõ ràng rằng “sự tuôn ra mạnh mẽ” của thần Shiva dẫn tới một kết quả là sự ra đời của đứa bé và đứa trẻ được hình thành trong những hoàn cảnh đặc biệt như vậy đã được ràng buộc để trở thành đặc biệt và quả thực đúng như vậy.

Kết quả của niềm vui ấy không ai khác hơn Hanuman, một trong những nhân vật nổi tiếng nhất và được thờ phụng nhiều nhất trong tư tưởng Ấn Độ. Có hai đặc điểm đặc biệt hơn nữa đánh dấu sự ra đời của Hanuman. Thứ nhất là không giống như trẻ bình thường, Hanuman khi sinh ra đã được mặc sẵn một cái khố. Đây là một chỉ dấu báo hiệu rằng suốt đời ông sẽ theo đuổi đời sống không lập gia đình, lối sống gần như khổ hạnh. Sự xuất hiện quan trọng khác là sự hiện diện của đôi hoa tai được làm tinh vi đeo quanh tai. Có một truyền thuyết thú vị giải thích về nó như sau:

Tại thời điểm Hanuman ra đời, thủ lãnh của thế giới loài khỉ là Vali, một con vượn quyền lực và mạnh mẽ. Khi Vali biết rằng Anjana đã mang thai một đứa trẻ với mối ràng buộc phải phát triển thành một đối thủ mạnh mẽ, ông đã quyết định loại bỏ cái từ trong bụng của Anjara. Ông đã tạo ra một loại tên phóng bằng cách sử dụng năm kim loại: vàng, bạc, đồng, sắt, thiếc. Khi người mẹ Anjara không chút nghi ngờ đang ngủ say, ông phóng tên phóng vào bụng bà. Một đứa trẻ bình thường có thể đã qua đời vì cuộc tấn công hèn nhát này, nhưng không phải là đứa được sinh ra từ hạt giống bốc lửa của Shiva. ngay sau khi tên phóng chạm vào cơ thể của Hanuman, nó đã tan chảy, và chuyển đổi thành một đôi bông tai. Vì vậy, mặc chiến mà trận chiến đầu tiên của mình Hanuman đã có cho mình chiến lợi phẩm, chiến đấu trong khi vẫn còn trong bụng như thế, Hanuman đã bước vào thế giới này một cách oanh liệt.

Thật vậy, Shiva và Vayu là hai người cha lừng lẫy không có đứa con nào bình thường cả. Hanuman là đứa trẻ hiếu động, giàu tinh thần, năng động và ham học hỏi. Rõ ràng, ông là người được ưu đãi cho sức mạnh tuyệt vời, và có rất nhiều câu chuyện kinh điển giảng giải về những kỳ công vượt trội của ông. Ví dụ, ông đã từng nhầm tưởng mặt trời là trái cây chín mọng (về tự nhiên, con khỉ là động vật luôn bị thu hút bởi những quả chín màu đỏ), nên lao về phía bầu trời với nỗ lực để lấy được nó.

Tuy nhiên, trên đường đi ông thấy rồng Rahu đang tìm cách nuốt mặt trời và do đó gây ra nhật thực. Tưởng lầm đó là một con sâu, Hanuman háo hức lao về phía Rahu và cố gắng bắt giữ nó. Rahu tìm nơi trú ẩn trong các nơi trú ẩn của Indra, chúa tể của bầu trời. Indra lấy đòn sét đánh chết người của mình, bỏ lên lưng con voi trắng tên là Airavata và đi tìm Hanuman, tìm cách dằn lại sự khinh suất của mình. Những đám mây và sét nổ ầm ầm trên bầu trời rộng lớn biểu thị cơn thịnh nộ của Indra. Nhưng tình huống đáng sợ này, cũng như sự giận dữ dữ dội của Indra không hề tạo một dấu vết sợ hãi nào trong trái tim Hanuman.

Ngược lại, cảnh tượng ấy chỉ tiếp thêm nhiên liệu hứng thú cho Hanuman và lầm Airavata là một món đồ chơi, ông túm lấy da dày, thu giữ thân và nhảy lên lưng nó. Sửng sốt trước sự thách thức đầy tính ham chơi của đứa trẻ, Indra bị Hanuman làm cho sa lầy với đòn sét của mình, do đó giáng nhanh một đòn vào Hanuman. Cha ông - Vayu - ngay lập tức nổi lên cứu Hanuman và đặt ông vào vào giữa không khí.

Nhìn thấy con trai yêu quý của mình nằm bất lực trong vòng tay mình, khiến thần gió tức điên lên. Ông hít một hơi thở mạnh và hút đi tất cả không khí từ vũ trụ. "Hãy để tất cả những người đã làm hại con trai của Anjana nghẹt thở đến chết", ông gào thét. Dự đoán sẽ có cuộc hoảng loạn trong vũ trụ. Nếu không có không khí, cuộc sống trên mọi cấp độ bị đe dọa. Các vị thần, nhận ra sự điên rồ của mình, đồng loạt đến gặp Vayu để yêu cầu sự tha thứ. Để đền bù, họ mang đến các phước lành và quyền năng cho khỉ con như sau:

a). Brahma: "Ngươi có thể sống lâu như Brahma”.
b). Vishnu: "Ngươi có thể sống trọn đời như một tín đồ vĩ đại nhất của thượng đế."
c). Indra: "Không vũ khí nào có thể làm phương hại hay đánh trúng cơ thể ngươi."
d). Agni: "Lửa sẽ không ảnh hưởng đến ngươi."
e). Kala: "Cái chết sẽ không bao giờ đến gần người."
f). Tất cả vị thần: "Không có ai ngang với ngươi về tốc độ và sức mạnh.”

Brahma kết luận phiên họp bằng cách ban cho Hanuman một sức mạnh  thậm chí lớn hơn Vayu và Garuda, và ban cho ông với một tốc độ nhanh hơn cả gió mạnh nhất. Vì vậy đã làm Vayu nguôi giận, Vayu đẩy không khí lại vào vũ trụ và Hanuman được trả lại cho cha mẹ mình.

Tuy nhiên, có một ràng buộc đặt ra rằng, Hanuman sẽ không hề hay biết về sức mạnh của mình, trừ khi, trong quá trình thực hiện một chiến công to lớn nào đó , bộ nhớ của ông sẽ nhắc nhở ông về khả năng siêu phàm của mình. Vấn đề này, bề ngoài tuy không quan trọng nhưng lại điểm hé lộ ý nghĩa mang tính tượng trưng về Hanuman.



Ánh Hiền dịch từ nguồn: http://www.exoticindiaart.com/article/hanuman/